I.N. Παναγίας της Θεοτόκου στο Πύθιο

Ο Ιερός Ναός της Παναγίας της Θεοτόκου βρίσκεται στην περιοχή του νεκροταφείου νοτιοδυτικά του χωριού και πρόκειται για μια τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική με νάρθηκα και εξωνάρθηκα. Κτητορικές επιγραφές που αναφέρονται στην διακόσμησή του φέρουν τις χρονολογίες 1638, 1647 και 1720.

20170914_195201

Σε θωράκιο του ξυλόγλυπτου τέμπλου αναφέρεται η χρονολογία 1720. Βόρεια του ναού υπάρχει θολωτό κτίσμα στρογγυλό κωδωνοστάσιο.

Από το Υπουργείο Πολιτισμού ο Ιερός Ναός της Παναγίας της Θεοτόκου της Κοινότητας Πυθίου Ελασσόνας χαρακτηρίσιτηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, με ζώνη προστασίας 500 μέτρων, με την ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ32/64990/1311/18-2-1994 – ΦΕΚ 170/Β/17-3-1994

http://listedmonuments.culture.gr/monument.php?code=11926&v17=

Advertisements

Ιερά Μονή Κανάλων Καρυάς Ολύμπου

Η Ι.Μ. Κανάλων Καρυάς Ολύμπου βρίσκεται σε απόσταση 8 χλμ. ανατολικά της Καρυάς Ολύμπου και πανηγυρίζει κάθε 8 Σεπτεμβρίου, στην εορτή του Γενεσίου της Παναγίας.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Αuthor Hermann Hammer

Η αρχαιότερη επιγραφή της Μονής ανάγεται στο 1638, οπότε έγινε η αγιογράφηση του μικρού ναού των Αγίων Πάντων. Το 1864 κτίσθηκε το ναΐδριο του Αγ. Δημητρίου και η αγιογράφηση τελείωσε το 1696. Υποστηρίζεται και η άποψη του L. ΗΕUΖΕΥ για την ίδρυση της Μονής η οποία την ανάγει στον 9ο αιώνα.

Σώζονται ο περίβολος της Μονής, η τράπεζα στο βόρειο τμήμα, δύο υπόγεια θολωτά κτίσματα και μέρος των κελιών. Η Μονή είναι τρίκλιτη θολοσκέπαστη βασιλική και το παρεκκλήσιο του Αγίου Δημητρίου είναι μονόκλιτος ναός μικρών διαστάσεων με αξιόλογες τοιχογραφίες.»

Το Υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε την Ι.Μ. Κανάλων Καρυάς Ολύμπου ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με ζώνη προστασίας 500 μέτρων με την ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ32/5546/70/3-5-1994 – ΦΕΚ 373/Β/19-5-1994

http://listedmonuments.culture.gr/monument.php?code=11921&v17=

Έλλην: ο γιος του Δευκαλίωνα

Σύμφωνα με την έρευνα του Νικόλαου Γεωργιάδη (1830-1915) η Θεσσαλία ήταν η πανάρχαια κοίτη των πλείστων ελληνικών φυλών, οι οποίες αργότερα κατήλθαν νοτιότερα και κατοίκησαν στην Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο.

Ειδικότερα, οι πρώτοι κάτοικοι της Θεσσαλίας μνημονεύονται ως «Πελασγοί» και η Θεσσαλία ως «Πελασγικό Άργος». Κατά την κάθοδο των ελληνικών φυλών των Δωριέων, Μινυών, Αιολέων και Αχαιών ορισμένοι Πελασγοί παρέμειναν στη Θεσσαλία, ενώ άλλοι κατήλθαν νοτιότερα στον ελλαδικό χώρο.

Οι Δωριείς εγκαταστάθηκαν στις περιοχές που κατόπιν ονομάστηκαν «Εστιαιώτιδα» και «Περραιβία».

Οι Αιολείς κατοίκησαν στην άνω θεσσαλική πεδιάδα και καλούνταν «Αιολίδα».

Οι Αχαιοί κατέλαβαν τη Φθιώτιδα και οι Μινύες τις ακτές του Πελασγικού κόλπου όπου άκμασε η πρωτεύουσά τους η «Ιωλκός».

Published by Guillaume Rouille (1518?-1589) – «Promptuarii Iconum Insigniorum»

Στη Φθιώτιδα, μάλιστα, βασίλευσε ο Δευκαλίων (υιός του Προμηθέως και της Κλυμένης) μαζί με τη σύζυγό του Πύρρα (θυγατέρα του Επιμηθέως και της Πανδώρας), γι’ αυτό η Θεσσαλία καλούνταν «Πυρραία» και «Πανδώρα».

Ο υιός του Δευκαλίωνα ήταν ο Έλλην, γι’ αυτό οι κατοικούντες όλων των φυλών στην ελληνική χερσόνησο ονομάστηκαν «Έλληνες» μετά τους ομηρικούς χρόνους (Θουκ. 1.3).[1]

[1] Γεωργιάδης (1880), σ.σ. 85-6.

Βιβλιογραφία:

  • Γεωργιάδης, Ν., 1880. Θεσσαλία. Εν Αθήναις: Εκ του Τυπογραφείου Ερμού. Παρά την οδόν Μουσών αριθ. 2.

Ιξίων: ο πρώτος δολοφόνος συγγενούς

Ο πατέρας του Πειρίθου και παππούς του Πολυποίτη, ο Ιξίων, ο οποίος ήταν βασιλιάς των Λαπιθών, ήταν ο πρώτος δολοφόνος συγγενούς, καθώς και μέγιστος υβριστής, αφού επιχείρησε να ασελγήσει στην ίδια τη θεά Ήρα.

Ο Δίας όχι μόνο δεν τιμώρησε τον Ιξίονα επειδή δολοφόνησε τον πεθερό του, Ηιονέα, αλλά τον εξάγνισε από το έγκλημά του.

Δεν ανέχτηκε όμως την προσβολή από την ασέλγεια του Ιξίονα στη σύζυγό του, την Ήρα. Ο Ιξίων βίασε, τελικά, ένα σύννεφο με την όψη της Ήρας που κατασκεύασε ο Δίας και αποτέλεσμα αυτής της συνεύρεσης ήταν η γέννηση του πρώτου Κενταύρου.

Ixion, 1876. Jules-Élie Delaunay, Μουσείο Καλών Τεχνών στη Νάντη της Γαλλίας.

Ο Ιξίων στη μεταθανάτια ζωή του θα τοποθετούνταν σε έναν τροχό ο οποίος θα γύριζε αιωνίως στον αέρα.

Προβάλλονται έτσι οι συμπεριφορές των ανθρώπων που εξόργιζαν του θεούς και σχετίζονταν με την προσβολή των ίδιων των θεών. [1]

[1] Buxton (2005), σ. 89 και Graves (1979), τ. Β, σ. 240.

Βιβλιογραφία:

  • Buxton, R., 2005. Οι Ελληνικοί Μύθοι. Ένας ολοκληρωμένος οδηγός. Μτφρ. Τυφλόπουλος, Τ. Αθήνα: Πατάκη.
  • Graves, R., 1979. Οι Ελληνικοί Μύθοι. τ. Α-Β. Μτφρ. Ζενάκος, Λ. Αθήνα: Πλειάς Ρούγκας.

Κενταυρομαχία

Ο Πειρίθους ήταν ο πατέρας του Πολυποίτη, ο οποίος ηγήθηκε τους πολεμιστές από την Άργισσα, τη Γυρτώνη, καθώς και τους πολεμιστές της περραιβικής Όρθης και της Ολοσσώνας, συμμετέχοντας στον Τρωικό Πόλεμο.

Ο Πειρίθους ήταν γιος του Δία ή του Ιξίονα και βασιλιάς των Μαγνητών στις εκβολές του Πηνειού.

Στο γάμο του με την Ιπποδάμεια προσκάλεσε όλους τους ολύμπιους θεούς εκτός από τον Άρη και την Έριδα. Λόγω των πολλών προσκεκλημένων στο γάμο του, τα ξαδέρφια του, οι Κένταυροι,[1] καθώς και Θεσσαλοί πρίγκιπες, όπως ο Νέστορας και ο Καινεύς, κάθισαν σε μια σπηλιά.

Οι Κένταυροι, οι οποίοι δεν ήταν εξοικειωμένοι με το κρασί, μέθυσαν εύκολα και ο Εύρυτος ή Ευρυτίων όρμισε στη νύφη για να τη βιάσει, ακολουθώντας τη στάση του και οι υπόλοιποι Κένταυροι, οι οποίοι επιτέθηκαν σε όλες τις γυναίκες.

Ακολούθησε μάχη και ο Πειρίθους, με σύμμαχο τον φίλο του τον Θησέα, έκοψε τα αυτιά και τη μύτη του Ευρυτίωνα, ενώ σκοτώθηκε ο Λαπίθης Καινεύς.

Έτσι άρχισε η μακροχρόνια έχθρα Λαπιθών και Κενταύρων, η οποία ήταν αποτέλεσμα μηχανορραφίας του Άρη και της Έριδας.[2]

cebcceb5cf84cf8ccf80ceb77

 Η υπ’ αριθμ 7 νότια μετώπη του Παρθενώνα. Μάχη Κενταύρων και Λαπιθών. Οι 32 μετώπες της  νότιας πλευράς του Παρθενώνα απεικονίζουν σκηνές από την Κενταυρομαχία. Η υπ’ αριθμ. 7 μετώπη, όπως πιθανολογούν ορισμένοι μελετητές, απεικονίζει το βασιλιά των Λαπιθών, Πειρίθου.[3] 

_____

[1] Οι Κένταυροι παραδίδονται ως απόγονοι του Ιξίονα και κατά συνέπεια ως συγγενείς των Λαπιθών. Όταν ο Ιξίων βίασε το μεταμορφωμένο σύννεφο της θεάς Ήρας, το οποίο κατασκεύασε ο Δίας και ονομάστηκε Νεφέλη, γεννήθηκε ο απόβλητος Κένταυρος, ο οποίος έσπειρε σε φοράδες της Μαγνησίας τους αλογοκένταυρους, ο επιφανέστερος των οποίων ήταν ο Χείρων. Βλ. Graves (1979), τ. Β, σ. 240.

[2] Graves (1979), τ. Β, σ.σ. 440-1. Βλ. επίσης, Διόδωρος Σικελιώτης (αρχαίες πηγές), μτφρ. Φιλολογική Ομάδα Κάκτου (1997). Βιβλιοθήκης Ιστορικής.

[3] Χωρέμη – Σπετσιέρη (2004), σ.σ. 41-47, 60.

Βιβλιογραφία

  • Graves, R., 1979. Οι Ελληνικοί Μύθοι. τ. Α-Β. Μτφρ. Ζενάκος, Λ. Αθήνα: Πλειάς Ρούγκας.
  • Διόδωρος Σικελιώτης. Βιβλιοθήκης Ιστορικής, Βίβλος Τέταρτη. Άπαντα 4. Μτφρ. Φιλολογική Ομάδα Κάκτου, 1997. Αθήνα: Κάκτος.
  • Χωρέμη – Σπετσιέρη, Α., 2004. Τα γλυπτά του Παρθενώνα. Αθήνα: Έφεσος

Περραιβοί και Ελληνική Θρησκεία

Η Περραιβία εκτεινόταν στις δυτικές και νότιες παρυφές του Ολύμπου. Είναι πιθανό οι Περραιβοί να είχαν ιδιαίτερη σχέση με το μυθικό όρος και τη θρησκευτική λατρεία στην αρχαιότητα, καθώς το όρος του Ολύμπου σχετίζεται με τον ολυμπιακό και με τον πελασγικό μύθο της δημιουργίας. Οι γονείς του πρώτου ανθρώπου επί της γης, του Πελασγού ο οποίος αναδύθηκε από το έδαφος της Αρκαδίας, η Ευρυνόμη και ο Οφίων εγκατέστησαν την οικία τους στον Όλυμπο.[1]

22ffe79f-168f-4898-a087-a33c3db4d4d9_560_420

Ο Ν Γεωργιάδης (1830-1915) πίστευε πως η ελληνική θρησκεία καθιερώθηκε από τους Περραιβούς και τους Πιερείς, καθώς ο Όλυμπος δεν είναι το μοναδικό ελληνικό όρος το οποίο φέρει στοιχεία «άγριας ομορφιάς» και ευμετάβλητων καιρικών συνθηκών.[2]

[1] Graves (1979), τ. Α, σ. 3.

[2] Γεωργιάδης (1880), σ. 17.

Βιβλιογραφία

  • Graves, R., 1979. Οι Ελληνικοί Μύθοι. τ. Α-Β. Μτφρ. Ζενάκος, Λ. Αθήνα: Πλειάς Ρούγκας.
  • Γεωργιάδης, Ν., 1880. Θεσσαλία. Εν Αθήναις: Εκ του Τυπογραφείου Ερμού. Παρά την οδόν Μουσών αριθ. 2.

Η πόλη της Φάλαννας

Οι ερευνητές θεωρούν την περραιβική πόλη της Φάλαννας, η οποία έλαβε το όνομά της από τη νύμφη Φάλαννα και ταυτίζεται χωρίς ομοφωνία με τη θέση «Καστρί», δυτικά της σημερινής κωμόπολης του Αμπελώνα, όπου σώζονται εκτεταμένα λείψανα και διασπορά από αρχαία πόλη, ως τη σπουδαιότερη πόλη των Περραιβών.

batziou_5_new

Η Φάλαννα άκμασε τον 5ο και 4ο αι. π.Χ., έκοψε δικά της νομίσματα και ανέπτυξε σχολή καλλιτεχνίας, τα γλυπτά της οποίας εκτίθενται στα μουσεία της Λάρισας και του Βόλου.