Κώστας Σπανός: Ιστορικά Στοιχεία για τη Δολίχη του 16ου αιώνα

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΣΠΑΝΟΣ ΣΤΟ 11ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΕΡΡΑΙΒΙΚΗ ΤΡΙΠΟΛΙΣ
ΔΟΛΙΧΗ, 1-7-2018

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΟΛΙΧΗ ΤΟΥ 16ΟΥ ΑΙΩΝΑ

Κώστας Σπανός: Εκδότης του Θεσσαλικού Ημερολογίου

Κάθε γραπτή μαρτυρία των προηγούμενων αιώνων μάς είναι πολύτιμη λόγω των αναταραχών της ελληνικής επαρχίας.

Για τη  περιοχή της Ελασσόνας διαθέτουμε συχνές, αλλά σύντομες, αναφορές στους κώδικες των Μετεώρων, αλλά εκτενέστερες αναφορές στους κώδικες της Ι.Μ. Ολυμπιώτισσας και της Ι.Μ. Σπαρμού.

Χάρη στις απογραφές των Οθωμανών από το 1454 μέχρι το 1600 διαθέτουμε αξιόλογες πληροφορίες για τα χωριά μας. Περισσότερα

Advertisements

Ο Κ. Σπανός στο 11ο Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις»

11ο Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις»

Κυριακή 1 Ιουλίου 2018, Δολίχη, ώρα έναρξης ομιλιών: 21:00

kostas-spanosΚ. Σπανός: Νεοαποκτηθέντα και αδημοσίευτα στοιχεία για τη Δολίχη του 16ου αιώνα, σύμφωνα με οθωμανικές απογραφές

Στο φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις» που θα πραγματοποιηθεί στη Δολίχη ο Κώστας Σπανός, εκδότης του Θεσσαλικού Ημερολογίου, θα παρουσιάσει νεοαποκτηθέντα και αδημοσίευτα στοιχεία για τη Δολίχη του 16ου αιώνα. Ειδικότερα θα παρουσιάσει τις οθωμανικές απογραφές των ετών 1506, 1521 και 1570, από τις οποίες προκύπτουν όλα τα ονόματα των κατοίκων της Δολίχης (Ντούχλιστας), τα τοπωνύμια και οι καλλιέργειες της περιοχής. Τα στοιχεία είναι απόκτημα από τη συνεργασία του με τον τούρκο Levent Kayapinar καθηγητή του Tekirdag Namık Kemal University, ο οποίος έχει πρόσβαση στα χειρόγραφα των οθωμανικών απογραφών της ευρύτερης περιοχής.

Ο Κώστας Σπανός είναι ο εκδότης του Θεσσαλικού Ημερολογίου, το οποίο εκδίδει ανελλιπώς από το 1980 έως σήμερα. Η Ακαδημία Αθηνών βράβευσε τον κ. Σπανό (2000), εισπράττοντας τα συγχαρητήρια του Προέδρου της Δημοκρατίας Κ. Στεφανόπουλου για την προσφορά του στην ανάδειξη και τη διάδοση της θεσσαλικής ιστορίας. Η Περιφέρεια Θεσσαλίας, προς τιμήν του διοργάνωσε εκδήλωση για τους 70 τόμους του «Θεσσαλικού Ημερολογίου» (2017).

Ο Γ. Μπασλής στο 11ο Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις»

Κυριακή 1 Ιουλίου 2018, 21:00

Γ. Μπασλής: Η σχέση του ελασσονίτικου γλωσσικού ιδιώματος με τη δημοτική γλώσσα

BASLISΟ δρ Γιάννης Μπασλής θα παρουσιάσει στο Φεστιβάλ τη σχέση του ελασσονίτικου γλωσσικού ιδιώματος με τη δημοτική γλώσσα.

Ο δρ Γιάννης Μπασλής διδάσκει Κοινωνιογλωσσία στο Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι Διευθυντής του περιοδικού Γλώσσαπου εκδίδει η Νέα Παιδεία και έχει πλούσιο συγγραφικό έργο σχετικά με το ερευνητικό του αντικείμενο. Η Ακαδημία Αθηνών το έτος 1970 τον βράβευσε για τη λαογραφική του συλλογή «Λαογραφικά Κρανιάς Ολύμπου».

Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις»

 

Gallery

Το κίνημα του εξπρεσιονισμού και η σχέση του με την ιστορική πραγματικότητα στον 20ο αιώνα

Εισαγωγή

  1. Α. Εξπρεσιονισμός
    1. Η γέννηση του κινήματος, τα θέματα που πραγματεύεται και η αισθητική του φόρμα
      1. Έργα γλυπτικής και χαρακτικής (ένταξη στο ιστορικό τους πλαίσιο και οι στόχοι που επιδιώκουν)
        1. Το γλυπτό «Βαγόνι – Σαρκοφάγος» του γλύπτη Βαγγέλη Μουστάκα
        2. Το γλυπτό «Magdeburger Ehrenmal» του  γερμανού  καλλιτέχνη Ernst Barlach
        3. Το χαρακτικό έργο «Κύπρος 1974» του Α. Τάσσου
      2. Σύγκριση των παραπάνω έργων
        1. Εμπόδια και δυνατότητες έκφρασης που παρέχει η γλυπτική και η χαρακτική λόγω της φύσης των υλικών που χρησιμοποιούνται
      3. Τα σημεία στα οποία η αισθητική και το ιδεολογικό υπόβαθρο του εξπρεσιονισμού συγκρούονται με τα ιδανικά (αισθητικά και ιδεολογικά) της ανθρώπινης μορφής στο πλαίσιο της ελληνικότητας

Επίλογος
Πίνακας Εικόνων
Βιβλιογραφία

Περισσότερα

Η αρχαία Περραιβική Τρίπολις και το Φεστιβάλ

Η αρχαία Περραιβική Τρίπολις αποτελούνταν από τρεις πόλεις: την Άζωρο, τη Δολίχη και το Πύθιο. Καταλάμβανε τη βορειότερη περιοχή της Περραιβίας, όπου σήμερα τοποθετούνται οι αντίστοιχες ομώνυμες κοινότητες στο βόρειο τμήμα του νομού Λάρισας (επαρχία Ελασσόνας).

Οι πόλεις της περραιβικής Τριπόλεως αποτελούσαν συνάμα το οχύρωμα των σημαντικότερων περασμάτων από τη Μακεδονία προς τη Θεσσαλία και αντίστροφα και η διεκδίκηση της περραιβικής Τρίπολης από τους Μακεδόνες ενίσχυαν τη στρατηγική σημασία της περιοχής λόγω των κρίσιμων διαβάσεών της.

Τα τελευταία χρόνια η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ευρήματα κλασικής, ελληνιστικής, ρωμαϊκής, παλαιοχριστιανικής και βυζαντινής περιόδου στους αρχαιολογικούς χώρους της Αζώρου, της Δολίχης και του Πυθίου.


Η οικονομική κρίση που έπληξε τη χώρα μας όχι μόνο έβαλε φρένο στις ανασκαφές, αλλά πλέον δυσχεραίνει τη συντήρηση και την προστασία των αρχαιολογικών χώρων, καθώς από τους Τοπικούς Φορείς ιδίως, δίνονται προτεραιότητες σε άλλους τομείς αμεσότερης ανάγκης.

Βέβαια, η εγκατάλειψη των αρχαίων πραγμάτων οφείλεται και στην έλλειψη γνώσεων των τοπικών αρχόντων της κάθε περιοχής. Για παράδειγμα, πριν δύο περίπου χρόνια, στον αρχαιολογικό χώρο του Καστριού Δολίχης διαπιστώθηκε φθορά σε αρχαίο υλικό, παράνομη υλοτόμηση και απόθεση νεκρών ζώων από κτηνοτρόφους. Παρά τις υποσχέσεις της δημοτικής αρχής για άμεσα μέτρα αντιμετώπισης των φαινομένων αυτών (περίφραξη, αποτρεπτικές πινακίδες, επιβολή προστίμων κλπ) οι αρχαιολογικοί χώροι εξακολουθούν να παραμένουν εγκαταλελειμμένοι.

Το Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις»
Σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης των αρμόδιων Φορέων και του κοινού γενικότερα, ο Πολιτιστικός Σύλλογος της Δολίχης “Η Τριπολίτιδα” με τη συνεργασία της Τοπικής Κοινότητας, αλλά και με την Περιφέρεια Θεσσαλίας και το Δήμο Ελασσόνας, διοργανώνουν από το έτος 2008 το Φεστιβάλ “Περραιβική Τρίπολις”, μέσα από το οποίο προβάλλεται το ιστορικό των ανασκαφών, τα ευρήματα και πολλά στοιχεία του μύθου και της ιστορίας, πλαισιωμένο πάντοτε από αξιόλογα καλλιτεχνικά μουσικά σχήματα.

Στα πρώτα φεστιβάλ, οι αρχαιολόγοι Λ. Δεριζιώτης και Σπ. Κουγιουμτζόγλου έχουν παρουσιάσει τα ευρήματα και την πορεία των ανασκαφών του Καστριού Δολίχης. Η αρχαιολόγος και προϊσταμένη της 7ης ΕΒΑ Λάρισας Στ. Σδρόλια και η αρχαιολόγος της ΙΕ ΕΚΠΑ Λάρισας Ασ. Τσιάκα παρουσίασαν τα μνημεία και την ιστορία της ευρύτερης περιοχής. Ακολούθησαν και άλλοι διακεκριμένοι επιστήμονες και προσωπικότητες μεταξύ των οποίων ο καθηγητής αρχαιολογίαςΓ. Χουρμουζιάδης (ομιλία για την αρχαία Περραιβία), ο καθηγητής αρχαιολογίας και Πρόεδρος του Νέου Μουσείου Ακρόπολης Δ. Παντερμανλής (για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα), ο καθηγητής Ανθρωπολογίας Ά. Πουλιανός (για την καταγωγή του Ανθρώπου), ο Λαογράφος-Δημοσιογράφος Γ. Λεκάκης (για τις γερμανικές αποζημιώσεις), ο αρχιτέκτονας Ν. Σαμαράς (για την αρχιτεκτονική μελέτη του Καστριού Δολίχης) και ο καθηγητής Γαιωδεσίας Άρ. Φωτίου (για τους αρχαίους χάρτες της Περραιβίας).

Στο φετινό φεστιβάλ, που πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιουνίου, υπό το συντονισμό του Δρ. Κ. Σαχινίδη, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Κ. Κονταξής παρουσίασε τα Μυθολογικά του Ολύμπου. Στην ομιλία του αναφέρθηκε στην πρόσληψη του μύθου και της ιστορίας κατά την οποία η ιστορία και ο μύθος πλέκονται και είναι στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η αποσαφήνιση τόσο της ιστορίας όσο και των μύθων. Εστιάζοντας στον μυθικό Όλυμπο ως πηγή έμπνευσης της ελληνικής μυθολογίας ανέφερε ότι «οι μύθοι περιέχουν την κρίση των λαών για τη ζωή, για τους νόμους ή τις αντινομίες της, για τη μοίρα και για το θάνατο. Είναι μια μορφή ποιητικής δημιουργίας και οι άνθρωποι εκφράστηκαν με αυτόν τον τρόπο την εποχή που ο λόγος είχε μικρή θέση στη ζωή και η γλώσσα δεν ήταν σε θέση να χρησιμοποιήσει ούτε αφηρημένες αλλά ούτε και σαφείς έννοιες. Είναι ακλόνητη η διαπίστωση ότι οι μύθοι των λαών στη μεγάλη πλειοψηφία τους δεν είναι αντανακλάσεις συγκεκριμένων ιστορικών γεγονότων, τουλάχιστον σύμφωνα με τον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο σύγχρονος άνθρωπος την ιστορία. Δεν σημαίνει όμως ότι στερούνται το στοιχείο της ιστορικότητας, καθώς την αναδεικνύουν με ένα τρόπο γενικής θεωρίας της ιστορίας που διατυπώνεται μέσα από συμβολικές αφηγήσεις».

Ελπίδα όλων των εμπλεκόμενων στο Φεστιβάλ είναι η ευαισθητοποίηση των αρμόδιων Φορέων και Πολιτικών για την ανάδειξη του αρχαιολογικού και ιστορικού πλούτου της Επαρχίας Ελασσόνας που ο πυρήνας του εντοπίζεται στους προαναφερόμενους μοναδικούς αρχαιολογικούς χώρους του Δήμου Ελασσόνας. Η ανάδειξη της τοπικής αρχαιολογίας και της ιστορίας θα έχει αντίκτυπο στην ανάπτυξη του αρχαιολογικού και θρησκευτικού τουρισμού, αλλά και στην πνευματική καλλιέργεια των ανθρώπων που ζουν στην ευρύτερη περιοχή.

Ευάγγελος Τσακνάκης

2016, Άρθρο στο musicaradio.gr

Μια πολιτισμική προσέγγιση της Αρχαίας Περραιβίας

Στον 73ο τόμο του Θεσσαλικού Ημερολογίου που κυκλοφορεί.

Κυρίαρχο ον ήταν ο Άνθρωπος που, επηρεασμένος από τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες του τόπου όπου ζούσε, οργάνωσε την κοινωνία του σε συνάρτηση με τις κοινωνίες των άλλων, ανέπτυξε την οικονομία του και η συλλογική του νοοτροπία διαμορφώθηκε σε σχέση με τις άλλες κοινωνίες. Τα υλικά και πνευματικά επιτεύγματα των Περραιβών θα ήταν άμεσα συνυφασμένα με τις δομές της γεωγραφίας, της κοινωνίας, της οικονομίας και της συλλογικής νοοτροπίας, οι οποίες μεταβάλλονται αργά στο χρόνο.

Previous Older Entries

Αρέσει σε %d bloggers: