Ο Κώστας Σπανός, εκδότης του Θεσσαλικού Ημερολογίου, στην ομιλία του στο 12ο Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις» (Δολίχη, 21-7-2019) παρουσίασε Τα χωριά βορείως της Ελασσόνας το 1521.

Τα στοιχεία που παρουσίασε είχαν εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς παρουσιάστηκε το ιστορικό πλαίσιο εκείνης της εποχής και τα απογραφικά δεδομένα των βόρειων οικισμών της Ελασσόνας προβαίνοντας σε χρήσιμες συγκρίσεις.

Τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Σπανός μπορεί κανείς να τα αναζητήσει μέσα από τους τόμους του Θεσσαλικού Ημερολογίου.

Advertisements

Στο 12ο Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις» (Δολίχη, 21-7-2019) ο Δρ Κώστας Σαχινίδης παρουσίασε το θέμα της ομιλίας του Οι πολιτιστικοί θεσμοί ως πόλος έλξης τουρισμούΣτο πλαίσιο του θέματός του διατύπωσε συγκεκριμένες προτάσεις, οι οποίες, εάν υλοποιηθούν, δύνανται να προσελκύσουν σημαντικό αριθμό επισκεπτών.

Μερικές από τις προτάσεις αυτές αφορούν την τοποθέτηση ενημερωτικής πινακίδας στην κεντρική πλατεία της Δολίχης στην οποία θα αναφέρονται, εν συντομία, ορισμένα ιστορικά στοιχεία και τα μνημεία που προσφέρονται ως αξιοθέατα (στην ελληνική και αγγλική γλώσσα). Μία αψίδα, η οποία θα τοποθετηθεί στη διασταύρωση της ε.ο. Ελασσόνας – Κατερίνης με τον δρόμο προς τη Δολίχη, η οποία θα αναγράφει το κείμενο «Πόλις Η Δολιχαίων»,  θα προϊδεάζει τον επισκέπτη για τις αρχαιότητες και τα μνημεία της περιοχής. Άλλη πρόταση αφορά την ονοματοδοσία των τοπικών οδών με ονόματα αρχαία ελληνικά καθώς η Δολίχη βρίσκεται κάτω από τον Όλυμπο. Μία διαδραστική ιστοσελίδα, ακόμη, προσφερόμενη στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, η οποία θα περιλαμβάνει όλα τα μνημεία και τις πολιτιστικές εκδηλώσεις της Δολίχης είναι απαραίτητη ώστε να προσελκύσει επισκέπτες που είτε κατάγονται από τη Δολίχη είτε βρίσκονται σε όλη την επικράτεια.

Στη Δολίχη, την 21η Ιουλίου 2019, ο νεοεκλεγείς Δήμαρχος Νίκος Γάτσας απηύθυνε χαιρετισμό στο κοινό του 12ου Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις», στέλνοντας το μήνυμα ότι ο Δήμος Ελασσόνας, κατά τη νέα δημοτική περίοδο, θα συμπεριλάβει τα πολιτισμικά στοιχεία του Δήμου και θα επενδύσει σ’ αυτά ως ένα ενιαίο πολιτισμικό σύστημα.

Αιδεσιμότατε,
κύριε Δήμαρχε,
κυρία Πρόεδρε του Συλλόγου,
έγκριτοι Ομιλητές,
κυρίες και κύριοι,
Θερμά συγχαρητήρια σε όλους τους αθλητές που συμμετείχαν στον Δόλιχο Δρόμο και στους Δολιχαίους αθλητές που διαπρέπουν σε πανελλαδικό επίπεδο.
Μπράβο στα μέλη και τους εθελοντές του Πολιτιστικού Συλλόγου που συνεχίζουν να διοργανώνουν ποιοτικές εκδηλώσεις.
tsaknakis12ofestival-
Θέλω, με την ευκαιρία αυτή, να εξάρω το έργο των δύο ομιλητών της σημερινής εκδήλωσης. Το έργο του κυρίου Κώστα Σαχινίδη είναι γνωστό στην περιοχή της Ελασσόνας. Έχει προσφέρει πολλά στον λαϊκό πολιτισμό και στη διάσωση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Ο κύριος Κώστας Σπανός είναι ο εκδότης του Θεσσαλικού Ημερολογίου στο οποίο φιλοξενούνται σημαντικά άρθρα που διασώζουν και αναδεικνύουν την ιστορία ολόκληρης της Θεσσαλίας. Έχω την τιμή, τα τελευταία δύο χρόνια, να συνεργάζομαι με τον κύριο Σπανό, καθώς δημοσιεύονται και δικά μου άρθρα στο Θεσσαλικό Ημερολόγιο.
Για τη συγγραφή του βιβλίου, ακόμη, της ιστορίας της Δολίχης, για την οποία μίλησε προηγουμένως η Πρόεδρος του Συλλόγου, χρησιμοποιήθηκαν αρκετά άρθρα του Θεσσαλικού Ημερολογίου και ο κύριος Σπανός, αφού μελέτησε πρώτος το βιβλίο, μου έκανε την τιμή να το προλογίσει.

 

Τώρα, από τη θέση στην οποία βρίσκομαι σήμερα, θέλω να στείλω δύο μηνύματα. Δύο τελευταία μηνύματα από τη θέση του Προέδρου της Κοινότητας της Δολίχης. Ένα μήνυμα προς όλους εσάς και τους κατοίκους της περιοχής της Ελασσόνας και ένα μήνυμα προς τη Δημοτική Αρχή.
Προς όλους εσάς, θέλω να διατυπώσω μία προσωπική τοποθέτηση: ότι είμαστε μέλη μιας ευρύτερης, μιας συλλογικής οντότητας σε σχέση με την ιστορία του τόπου μας, τα αρχαιολογικά μνημεία και όλα τα στοιχεία του πολιτισμού της περιοχής της Ελασσόνας. Θεωρώ λανθασμένη την αντίληψη ότι το δικό μας το χωριό έχει την τάδε ιστορία ή το τάδε μνημείο, ενώ το δικό σας ή το τάδε χωριό έχει κάτι λιγότερο. Όλοι οι οικισμοί της Ελασσόνας έχουν να αναδείξουν κάτι ξεχωριστό και ιδιαίτερο. Αν αντιληφθούμε ότι είμαστε μέλη ενός ευρύτερου συνόλου θα κατανοήσουμε και την κοινή ιστορική πορεία της επαρχίας Ελασσόνας ως ένα σύνολο ενιαίο, το οποίο θα μας κινήσει το ενδιαφέρον για την αναζήτηση και την προβολή του. Να απαλλαγούμε, πρώτα, από τον στείρο τοπικισμό που οδηγεί μόνο σε προσωπικές και τοπικές αντιπαραθέσεις.
Προς τη Δημοτική Αρχή έχω να πω αυτό που πιστεύω: ότι η τοπική ιστορία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι αρχαιολογικοί χώροι που απαντώνται στη βόρεια Περραιβία και αρκετά ευρήματά τους εκτίθενται στο διαχρονικό μουσείο της Λάρισας, τα μοναστήρια, οι βυζαντινοί ναοί, τα λαογραφικά μουσεία και τόσα πολλά άλλα πράγματα ακόμη τα οποία εκτείνονται στη νοτιοδυτική πλευρά του Ολύμπου, δηλαδή στην επαρχία της Ελασσόνας, μπορούν να συνθέσουν ένα μοναδικό τουριστικό προϊόν που θα προκαλέσει την αύξηση της επισκεψιμότητας στην περιοχή. Μπορεί να γίνει αυτό, αλλά χρειάζεται η ανάλογη βούληση και ο σχεδιασμός από τη Δημοτική Αρχή.
Θα πει κανείς, πως είναι γραφικό να μιλάμε γι’ αυτό σε κάθε εκδήλωση όπως η σημερινή ή σε κάθε συνέδριο. Και θα έχει δίκιο. Θα έχει δίκιο επειδή δεν γίνεται η αρχή για να συζητάμε στην πορεία τα αποτελέσματα των όσων κάναμε και τους τρόπους για να βελτιώσουμε αυτά που θα κάνουμε.
Από τη μεριά μου, ως μέλος του Συμβουλίου της Κοινότητας Δολίχης, πλέον, αλλά και ως δημότης και μόνο, δηλώνω «παρών» σε κάθε ενέργεια που σκοπεύει να αναδείξει προς κατανάλωση τον πολιτισμό ολόκληρης της περιοχής της Ελασσόνας.
Σας ευχαριστώ που με ακούσατε.

Doliche-historyΤίτλος έργου: Επισκόπηση της Ιστορίας της Δολίχης
Συγγραφή: Ευάγγελος Β. Τσακνάκης
Πρόλογος του Εκδότη του Θεσσαλικού Ημερολογίου, Κώστα Σπανού
Έκδοση: Πολιτιστικός Σύλλογος Δολίχης «Η Τριπολίτιδα»
Έτος: 2019
Ταχ. Διεύθυνση: 402 00 Δολίχη Ελασσόνας
E-book (pdf)
ISBN: 978-960-98861-1-6

Απόσπασμα από τον πρόλογο του Εκδότη του Θεσσαλικού Ημερολογίου, Κώστα Σπανού:
Μεταξύ των φίλων της Θεσσαλικής Ιστορίας συμπεριλαμβάνεται και ο Ευάγγελος Τσακνάκης, ο συγγραφέας της ιστορίας της Δολίχης, της γενέτειράς του. Δεν διεκδικεί τις δάφνες του ιστορικού. Όμως, με υπομονή και επιμονή και κυρίως με υπευθυνότητα ανέτρεξε στη βιβλιογραφία, την οποία αξιοποίησε καταλλήλως και έτσι είναι σε θέση σήμερα να  προσφέρει στους συγχωριανούς του ένα χρήσιμο βιβλίο. Πρόκειται για την έκφραση της μεγάλης αγάπης του προς το χωριό του, για τη Δολίχη. Μακάρι να τον μιμηθούν και άλλοι για να γνωρίσουμε την ιστορία πολλών χωριών της Ελασσόνας.

Απόσπασμα από το σημείωμα του Εκδότη (Προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Δολίχης), Ευαγγελίας Γκόγκου:
Η παρούσα έκδοση αποφασίστηκε να διατίθεται δωρεάν, σε ηλεκτρονική μορφή, σε όποιον επιθυμεί να μελετήσει την ιστορία της Δολίχης. Πρόκειται για μία τεκμηριωμένη μελέτη και ο αναγνώστης θα αντλήσει πληροφορίες για την ονομασία του οικισμού, τα γεωγραφικά του χαρακτηριστικά και κυρίως για την ιστορία της Δολίχης από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα.

Για να κατεβάσετε το e-book(pdf) κάντε κλικ πάνω στην εικόνα του εξωφύλλου.

Παρουσιάστηκε η “Ελασσονίτικη Βιβλιογραφία”, της φιλολόγου Μαρίας Βουβούση, το Σάββατο 13 Απριλίου και ώρα 19.00 μ.μ, στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητρόπολης Ελασσόνας.
Το βιβλίο παρουσίασαν, ο Υπεύθυνος του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κισσάβου-Ελασσόνας Ανδρέας Γκανάτσιος και ο πρόεδρος της Κοινότητας Δολίχης Ευάγγελος Τσακνάκης, με  Συντονιστή τον Εκδότη του «Θεσσαλικού Ημερολογίου» Κώστα Σπανό.
Οι ομιλητές, αφού συγχάρηκαν την συγγραφέα και τόνισαν τη σημαντικότητα του έργου της, το οποίο αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για όποιον επιθυμεί να ασχοληθεί με θέμα της τοπικής ιστορίας, αφού δεν θα χρειαστεί να καταβάλλει πολύ κόπο για αναζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας που τον ενδιαφέρει, παρουσίασαν, στη συνέχεια, στατιστικά στοιχεία που προκύπτουν από τους βιβλιογραφικούς τίτλους:
Οι 869 βιβλιογραφικές αναφορές, οι οποίες αναφέρονται στο βιβλίο «Ελασσονίτικη Βιβλιογραφία» αντιστοιχούν σε 311 συγγραφείς.
Οι 10 συγγραφείς με τους περισσότερους τίτλους είναι:
Ο Αδάμος Ιωάννης συνεισέφερε τους περισσότερους τίτλους, σύνολο 72 τίτλους
Ο Σπανός Κώστας, με 49 τίτλους
Ο Πλάτανος Βασίλης με 36 τίτλους
Ο Λάλος Παύλος με 30 τίτλους
Ο Βέλκος Γρηγόριος με 25 τίτλους
Ο Μπλάντας Γεώργιος με 25 τίτλους
Ο Ανδρώνης Στάθης με 21 τίτλους
Ο Μπούμπας Θωμάς με 21 τίτλους
Ο Δαλαμπύρας Στέφανος με 18 τίτλους
Ο Γκριζιώτης Αχιλλέας με 16 τίτλους
Για την πόλη της Ελασσόνας, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή της εντοπίζονται 410 άρθρα και αυτοτελείς εκδόσεις.
Για τις Μονές Ολυμπιώτισσας, Σπαρμού, Κανάλων, Βαλέτσικου, Κοκκινόγης, Γιαννωτάς και Αναλήψεως οι τίτλοι ανέρχονται σε 98.
Για την Τσαριστάνη 81 τίτλοι
Για το Λιβάδι 51 τίτλοι
Για την Κρανιά 38 τίτλοι
Για το Δομένικο 27 τίτλοι
Για την Καρυά 18 τίτλοι
Για σύνολο οικισμών 18 τίτλοι
Για το Σαραντάπορο 17 τίτλοι
Για τη Βερδικούσια 15 τίτλοι
Για το Λουτρό 12 τίτλοι
Για τους υπόλοιπους οικισμούς της επαρχίας της Ελασσόνας εντοπίζονται 84 τίτλοι.
Από τους 869 τίτλους οι 145 αφορούν αυτοτελείς εκδόσεις. Οι υπόλοιποι 724 τίτλοι βιβλιογραφίας αφορούν άρθρα σε περιοδικά, τα οποία κατανέμονται ως εξής:
Στο Θεσσαλικό Ημερολόγιο έχουν δημοσιευθεί 224 άρθρα σχετικά με την πόλη της Ελασσόνα και την περιοχή της Ελασσόνας. Το Θεσσαλικό Ημερολόγιο εκδίδεται ανελλιπώς από τον Κώστα Σπανό από το 1980 έως και σήμερα.
Το περιοδικό Περραιβία το οποίο εκδόθηκε την περίοδο 1973-1998 συμπεριέλαβε 130 άρθρα για την Ελασσόνα.
Το περιοδικό Ελασσονίτικα Γράμματα από το 2000 έως το 2013 συμπεριέλαβε 83 άρθρα.
Η Λαογραφική-Αρχαιολογική Εταιρεία Ελασσόνας από το 1982 έως το 1994 44 άρθρα
Η Θεσσαλική Εστία από το 1972 έως 1989 συμπεριέλαβε 43 άρθρα
Στο περιοδικό Μακεδονική Ζωή, από 1966 έως το 1995, εντοπίστηκαν 26 άρθρα.
25 άρθρα στο περιοδικό Δάοχος (1973-1987)
17 άρθρα στο περιοδικό Θεσσαλικά Χρονικά (1930-1985)
16 άρθρα στα Πρακτικά Συνεδρίου Λαρισαϊκών Σπουδών, το οποίο διεξάγεται τακτικά μέχρι σήμερα, κάθε δύο χρόνια.
14 άρθρα στο περιοδικό Ξηροκρανιώτικα (1993-2017).
13 άρθρα στα πρακτικά συνεδρίου για την Τσαριτσάνη το 2007.
11 άρθρα του Συλλόγου των Αποδήμων Καρυωτών της Λάρισας 1995.
Τα υπόλοιπα 78 άρθρα εντοπίζονται σε 51 άλλα περιοδικά εθνικής και διεθνούς εμβέλειας.
Κατά πεδίο έρευνας:
379 τίτλοι αφορούν την Ιστορία της Ελασσόνας και των Οικισμών
158 τίτλοι σχετίζονται με Λαογραφικά Θέματα, όπως έθιμα, ντοπιολαλιά, αρχιτεκτονική κ.ά.
110 τίτλοι εστιάζουν σε ιστορικά Πρόσωπα που διαδραμάτισαν ρόλο στην τοπική ιστορία
89 τίτλοι σχετίζονται με τα Μνημεία της περιοχής, όπως μοναστήρια, ναοί, πύργοι, ασκηταριά κλπ
84 τίτλοι αναφέρονται σε έγγραφα των Μοναστηριών και σε εκκλησιαστικά έγγραφα από τα οποία προκύπτουν σημαντικές μαρτυρίες για την ιστορία
32 τίτλοι αφορούν Αρχαιολογικά θέματα
23 τίτλοι σχετίζονται με την Εκπαίδευση και την ιστορία αυτής στην περιοχή
1 τίτλος έχει εντοπιστεί να αναφέρεται στη Βιβλιογραφία, όπως το βιβλίο της Μαρίας Βουβούση.

Στο τέλος, η συγγραφέας του βιβλίου ευχαρίστησε τον Σεβασμιώτατο, τους ομιλητές και το κοινό της εκδήλωσης εξέθεσε τους λόγους που την οδήγησαν στη συγγραφή του βιβλίου.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ελασσόνας κ. Χαρίτων απηύθυνε χαιρετισμό κατά την έναρξη της παρουσίασης, καθώς επίσης ο βουλευτής Λάρισας Γιώργος Κατσιαντώνης, οι υποψήφιοι Δήμαρχοι Ελασσόνας Νίκος Γάτσας και Κώστας Σαχινίδης, ο δημοσιογράφος Αντώνης Λιάνος και η Πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ελασσόνας Χριστίνα Σαμόλαδου, οι οποίοι παρευρέθηκαν στην εκδήλωση.

 

Φωτογραφίες: Γιώργος Ι. Μπαλής

http://kraneaelassonas.blogspot.com/2019/04/blog-post_14.html#more

Σάββατο, 13 Απρ 2019, 19:00

FB_IMG_1554759032585

Πρόσκληση

Σας προσκαλούμε στην παρουσίαση του βιβλίου

«ΕΛΑΣΣΟΝΙΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

της φιλολόγου Μαρίας Π. Βουβούση, που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 13 Απριλίου 2019 και ώρα 7:00 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων του Πνευματικού Κέντρου της Ιεράς Μητρόπολης Ελασσόνας.

Το βιβλίο θα παρουσιάσουν ο υπεύθυνος του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κισσάβου και Ελασσόνας Ανδρέας Γκανάτσιος και ο πρόεδρος της Κοινότητας Δολίχης Ευάγγελος Τσακνάκης. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ελασσόνας κ. Χαρίτων. Θα προλογίσει και θα συντονίζει ο εκδότης του «Θεσσαλικού Ημερολογίου» Κώστας Σπανός.

 

Στον 75ο τόμο του Θεσσαλικού Ημερολογίου (σ. 113-124) αναλύονται οι εγγραφές του χειρογράφου με τους αφιερωτές και τα αφιερώματα στα εκπαιδευτήρια της Τσαριτσάνης, κατά την περίοδο 1779-1855.

Αποτυπώνονται τα ονόματα των αφιερωτών και το ποσό των γροσίων ή το είδος της προσφοράς τους για την ενίσχυση των εκπαιδευτηρίων και αναδεικνύεται το ενδιαφέρον των ανθρώπων εκείνης της εποχής για την παιδεία. Αναλύονται τα στοιχεία όπως προκύπτουν, ανά περίοδο (1779-1786, 1787-1800, 1803-1849 και 1852-1856), ενώ αναγνωρίζονται και γνωστά πρόσωπα που διαδραμάτισαν ιδιαίτερο ρόλο στην εθνική και τοπική ιστορία. Στο τέλος του κειμένου παρατίθεται το μεταγραμμένο χειρόγραφο και αλφαβητικός πίνακας των αφιερωτών.

01-img784_635x800

Το Σάββατο 10.11.2018, στο 10ο Συνέδριο Λαρισαϊκών Σπουδών, ο Ευάγγελος Τσακνάκης παρουσίασε στην αίθουσα του Χατζηγιάννειου Πνευματικού Κέντρου την ανακοίνωσή του με θέμα «Η οικονομική συνεισφορά των Δωρητών για την ενίσχυση των σχολείων του Λιβαδίου της Ελασσόνας την περίοδο 1854-1881».
Η συνεισφορά αυτή, προκύπτει από το χειρόγραφο του Αθανάσιου Αστερίου, ο οποίος έζησε την περίοδο 1840-1893, ήταν γιατρός και καταγόταν από το Λιβάδι. Το εν λόγω χειρόγραφο, παραχωρήθηκε στον ομιλητή από τον συλλέκτη Νίκο Παπαθεοδώρου, ο οποίος το αγόρασε από έναν παλαιοπώλη στη Θεσσαλονίκη.

Η Σχολή του Λιβαδίου
Η Σχολή του Λιβαδίου ιδρύθηκε γύρω στο 1750, στην οποία, το 1768, δίδαξε ο σημαντικός διδάσκαλος, από τον Τύρναβο, Ιωάννης Πέζαρος. Το 1782 ο Άνθιμος Ολυμπιώτης μεταρρύθμισε τη Σχολή και σημείωνε αυξανόμενη πρόοδο. Οι μαθητές διδάσκονταν μια σειρά από μαθήματα όπως γραμματική, αρχαίους συγγραφείς, ρητορική, φιλοσοφία, λογική, ψυχολογία, φυσική, άλγεβρα, γεωμετρία και θρησκευτικά. Κατά την Ελληνική Επανάσταση η σχολή έπαψε να λειτουργεί, αλλά επανιδρύθηκε και συνέχισε να λειτουργεί. Από το 1850 περίπου κι έπειτα στην ελεύθερη Ελλάδα κυριαρχούσε αφενός η Μεγάλη Ιδέα και ο αλυτρωτισμός και αφετέρου άνθισε και η «ρουμάνικη προπαγάνδα», στο πλαίσιο της οποίας πράκτορες περιόδευαν στα χωριά, μεταξύ των οποίων και στο Λιβάδι, προκειμένου να προσηλυτίσουν τους κατοίκους υπέρ του ρουμανικού φυλετισμού, με την τοποθέτηση φιλορουμάνων ιερέων και διδασκάλων. Με την οικονομική συμπαράσταση, όμως, των ενοριών και των μονών της Επισκοπής Πέτρας, στην οποία ανήκε το Λιβάδι, τα σχολεία συνέχισαν να λειτουργούν για την εξυπηρέτηση του ιερού σκοπού της παιδείας του υπόδουλου Ελληνισμού, συμβάλλοντας στην πνευματική καλλιέργεια και στη διατήρηση της εθνικής συνείδησης. Είχαν, ωστόσο, παρακμάσει λόγω της γενικότερης φτώχιας και της κακής οικονομικής διαχείρισης. Γενικότερα, τα στοιχεία που υπάρχουν για τα σχολεία και τους διδάσκοντες του Λιβαδίου του 19ου αιώνα είναι πενιχρά, καθώς τα περισσότερα αρχεία κάηκαν από τους Γερμανούς μαζί με το σχολείο το 1943.
Το χειρόγραφο, όμως, του ιατρού Αθανάσιου Αστερίου ρίχνει φως στην περίοδο του β΄ μισού του 19ου αιώνα, καθώς αποτυπώνονται οι εισφορές των δωρητών για την ενίσχυση των σχολείων του Λιβαδίου.

Η οικονομική συνεισφορά των δωρητών για την ενίσχυση των σχολείων και εντοπισμός επιφανών δωρητών: 200.550 γρόσια
Στις 21 σελίδες του χειρογράφου σημειώνονται 359 εγγραφές. Το σύνολο των εισφορών ανέρχεται σε 368.870 γρόσια.
Από τη σελίδα 10, αλλά κυρίως από τη σελίδα 12 μέχρι τη σελίδα 21 περιλαμβάνονται 180 εγγραφές με σύνολο 183.600 γροσίων, εκ των οποίων οι 171 εγγραφές αναφέρονται στα ίδια ονόματα δωρητών, με τα ίδια ποσά.
Καθώς πρόκειται για τα ίδια ονόματα, πρέπει να θεωρήσουμε ότι οι δωρητές ανέρχονται σε 188 και το σύνολο των εισφορών τους σε 200.550 γρόσια.

Οι κληρικοί (αρχιερείς και ηγούμενοι) ήταν εκείνοι που προσέφεραν τα μεγαλύτερα ποσά: 96.600 γρόσια (48,17%).

  1. Καθώς το Λιβάδι ανήκε στην Επισκοπή της Πέτρας, ο επίσκοπος Πέτρας Αθανάσιος, οι προηγούμενοι επίσκοποι, Αγαθάγγελος και Διονύσιος, ο ηγούμενος Νεόφυτος και οι μοναχοί της Μονής Πέτρας προσέφεραν τα μεγαλύτερα ποσά: 60.000 γρόσια.
  2. Ο γνωστός Λιβαδιώτης Άνθιμος Ολυμπιώτης (1737-1794) είχε προσφέρει το ποσό των 20.000 γροσίων.
  3. Με πρωτοβουλία του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Καλλίνικου, του Πατριάρχη Αλεξάνδρειας αργότερα, οι Λιβαδιώτες της Θεσσαλονίκης συγκέντρωσαν 25.000 γρόσια, αλλά διατέθηκε μόνο το ποσό των 11.000 γροσίων, καθώς στο χειρόγραφο, ως υπεύθυνος για τη μη απόδοση του υπόλοιπου ποσού (των 14.000 γροσίων) στο ταμείο καταδεικνύεται ως υπόλογος κάποιος, το όνομα του οποίου φέρει τα αρχικά γράμματα Α.Π.Σ.
  4. Ο Καλλίνικος, ως πατριάρχης της Αλεξάνδρειας πλέον, είχε προσφέρει 1.700 γρόσια.
  5. Οι μοναχοί της Αγίας Τριάδας του Λιβαδίου και της Παναγίας Ολυμπιώτισσας της Ελασσόνας, καθώς επίσης και απλοί ιερείς, προσέφεραν ένα σημαντικό ποσό για την ενίσχυση των σχολείων του Λιβαδίου, 3.900 γρόσια.
    Συνολικά, οι κληρικοί (οι αρχιερείς και οι ηγούμενοι) κατέβαλλαν το ποσό των 96.600 γροσίων, το οποίο αντιστοιχεί στο 48,17% του συνόλου των δωρεών.

Δύο μεγάλοι δωρητές, οι οποίοι προσέφεραν το 13,21% του συνόλου των γροσίων είναι:

  1. Ο Κωνσταντίνος Παπαναστασίου του Δήμου, ο οποίος προσέφερε 15.000 γρόσια
  2. Ο Μπραχόπουλος Ιωάννης του Γεωργίου για την Ελληνική Σχολή 11.500 γρόσια.

Από 2.000-2.500 γρόσια (6,23%) πρόσφεραν 6 δωρητές με σύνολο 12.500 γρόσια.

  1. Ο Μπραχόπουλος Ιωάννης του Γεωργίου και η μητέρα του 2.500 γρόσια.
  2. Από μια επιστολή της Κοινότητας του Λιβαδίου (1.3.1858) προς τους απόδημους Λιβαδιώτες πληροφορούμαστε ότι ο κάποιος Μπραχόπουλος προσέφερε 35.000 και οι πλούσιοι του Λιβαδίου 64.000 γρόσια, για την ενίσχυση των σχολείων. Είναι πιθανό να υπάρχει σχέση μεταξύ του προσώπου της επιστολής και του χειρόγραφου ή να πρόκειται για τον ίδιο δωρητή.
  3. Ο Παπαμιχαήλ Αντώνιος του Γιαννούλη και η μητέρα του 2.000 γρόσια.
  4. Από την περιουσία των Χατζηαλεξαίων, όπως αναφέρεται, 2.000 γρόσια.
  5. Ο Δήμου Γεώργιος του Αναστασίου 2.000 γρόσια.
  6. Ο Χατζηντίκου Δημήτριος του Παπα-Γεωργίου 2.000 γρόσια.
  7. Ο Αποστολίδου Θεοδωράκης δέκα οθωμανικές λίρες, 2.000 γρόσια.

3 Δωρητές προσέφεραν από 1.300 έως 1.200 γρόσια (1,87%)
11 δωρητές από 1.000 γρόσια (5,48%).
15 δωρητές πρόσφεραν από 600 έως 800 γρόσια (5,36%),
31 δωρητές, από 500 γρόσια (7,73%),
36 δωρητές από 300 έως 470 γρόσια (6,14%),
67 δωρητές από 100 έως 250 γρόσια (5,73%) και
λιγότερα από 100 γρόσια προσέφεραν 2 δωρητές (0,06%).


Τα γνωστά ονόματα, μεταξύ των δωρητών, που απαντώνται είναι τα εξής:
Ο ιατρός Αθανάσιος Αστερίου, ο οποίος πρόσφερε 1.000 γρόσια
Ο ιατρός Δημήτριος Κυβερνίδης, που πρόσφερε 200 γρόσια.
Στον γιατρό Αθανάσιο Αστερίου οφείλουμε τις πληροφορίες για τους δωρητές των σχολείων που παρουσιάζουμε σήμερα.
Ο Αστερίου ήταν από τους πρωτεργάτες της επανάστασης του 1878 και ο Κυβερνίδης είχε βοηθήσει στην ίδια επανάσταση. Αναφέρονται άλλοι 3 γιατροί: ο Γεώργιος Ζουζακίδης, 1.000 γρόσια, ο Κωνσταντίνος Φάκας, 300 γρόσια και ο Γιαννούλης Κυριακόπουλος, 300 γρόσια.
Ένα όνομα από το χειρόγραφο είναι του Κωνσταντίνου Παπαμιχαήλ του Γεωργίου, ο οποίος διέθεσε το ποσό των 1.000 γροσίων. Το ίδιο όνομα, Κωνσταντίνος Παπαμιχαήλ του Γεωργίου, αναφέρεται και κάποιος διδάσκαλος σε ενθύμηση του 1854 στο μηνολόγιο του Αγίου Κωνσταντίνου Λιβαδίου. Είναι πιθανό να πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο.
Ο Ζουζακίδης Γεώργιος του χειρογράφου, ο οποίος διέθεσε το ποσό των 1000 γροσίων ενδέχεται να σχετίζεται συγγενικά με τον διδάσκαλο Ζουζακίδη Σωτήριο, ο οποίος δίδαξε σε μεταγενέστερη περίοδο.
Ο Χατζηκώστας Νικόλαος του Δήμου προσέφερε 1.250 γρόσια. Οι Χατζηκωσταίοι αναφέρονται στο χειρόγραφο ως απόδημοι Λιβαδιώτες που διέμεναν στη Θεσσαλονίκη. Επρόκειτο, μάλλον, για εύπορη αλλά και φιλοπάτριδα οικογένεια. Άλλοι Χατζηκωσταίοι, που αναφέρονται σε άλλες πηγές, προσέφεραν κτήματα σε φτωχούς γεωργούς και άλλοι κατείχαν υψηλή κοινωνική θέση.
Ο Νιάμας Γιάννης του Δήμου, ο οποίος προσέφερε 400 γρόσια και απαντάται στο χειρόγραφο πιθανόν αποτελεί πρόγονο του Τζον Νιάμα, ο οποίος στις αρχές του επόμενου αιώνα μετανάστευσε στην Αμερική και ένα μεγάλο μέρος της περιουσίας του διατίθεται μέχρι και σήμερα για τις σπουδές των νέων του Λιβαδίου.

Ορισμένα επίθετα Λιβαδιωτών υποδηλώνουν τόπο καταγωγής όπως είναι ο Φθεριώτης από τη Φτέρη Πιερίας, ο Σέρβιας ή Σερβιώτης από τα Σέρβια Κοζάνης και ο Κοκκινοπηλού από τον Κοκκινοπηλό Ελασσόνας. Ακόμη ο τουρκαλβανός Λυμποχώβας Αηντίν Μπέης δηλώνει την καταγωγή του από το Λιμπόχοβο της βόρειας Ηπείρου.

Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι τόσο οι άνθρωποι του Λιβαδίου όσο και της Εκκλησίας έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την παιδεία και την εκπαίδευση των νέων γενιών.

Περισσότερες λεπτομέρειες, με όλα τα ονόματα και τη σχετική τεκμηρίωση, θα περιλαμβάνονται στην έκδοση των Πρακτικών του Συνεδρίου.

image

Older Posts »

Categories

%d bloggers like this: